Αφιερώματα και Συλλογές Γνωμικών

Ελληνικές Παροιμίες (Eνα σύντομο απόφθεγμα που εκφράζει με αλληγορικό τρόπο ισχυρισμούς που αποτελούν το απόσταγμα μακράς πείρας πολλών ανθρώπων.)

 

Παροιμίες για την Αγάπη
  • Όπου δεις πολλήν αγάπη, βλέπε και μεγάλη αμάχη. (Οι … στενές
    επαφές, στο τέλος φέρνουν τσακωμούς). 
  • Ανάρια – ανάρια το φιλί, για νάχει νοστιμάδα.
  • Το κάστανο θέλει κρασί και το καρύδι μέλι. (Ταίριασμα)
  • Αγάπαγε η Μάρω το χορό και βρήκε άνδρα χορευτή. (Για τα ταιριαστά
    ζευγάρια)
  • Της αγάπης το βοτάνι κάθε τόπος δεν το κάνει
  • Για σένα μαυρομάτα μου έβγαλα εγώ τα μάτια μου. [Παροιμία απο την Μάνη]
  • Μάτια που δεν βλέπονται, γρήγορα λησμονιούνται.
  • Ο έρως χρόνια δεν κοιτά.
  • Κοντακιανός λογαριασμός, παντοτινή αγάπη.
  • Αγάπη δίχως πείσματα, φαΐ δίχως νοστιμάδα.
  • Έχει δαγκώσει τη λαμαρίνα.
  • Πονάει το δοντάκι.
  • Όποιος χάνει στα χαρτιά, κερδίζει στην αγάπη.
Παροιμίες για την Αλήθεια και το Ψέμα
  • Αλήθεια χωρίς ψέματα, φαΐ χωρίς αλάτι
  • Ο χορτάτος τον πεινασμένο δεν τον πιστεύει.
  • Το ψέμα έχει κοντά ποδάρια.
  • Ο ψεύτης και ο κλέφτης τον πρώτο χρόνο χαίρονται. 
  • Από μικρό κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια
  • Γλώσσα λανθάνουσα τ' αληθή λέγει.
  • Η γλώσσ’ αμαρτάνουσα, τ’ αληθή λέγει
  • Το ψέμα είναι το αλάτι της αλήθειας
  • Από μικρό και από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια.
  • Η αλήθεια και οι ακτίνες του ηλίου δεν λερώνονται.
Παροιμίες για την Μοίρα και την Τύχη
  • Άλλα πασχίζει ο άνθρωπος κι άλλα φέρνει η μοίρα
  • Αν έχεις τύχη διάβαινε και ριζικό περπάθιε, κι αν είσαι κακορίζικο, κάτσε μην τυραννάσαι
  • Αν μ’ αγαπά η μάνα μου, της μοίρας μου έχω χάρη
  • Αν μ’ αγαπάει η μάνα μου, της μοίρας μου είν’ κι εκείνο
  • Η μοίρα κάνει τα προικιά, το ριζικό τα κάλλη
  • Κακό κισμέτ, κακιά ζωή, γοργά γερνάνε το παιδί
  • Κουλούρι μ’ όπου μέλλεσαι κι όχι όπου μελετάσαι
  • Μην κοιτάς το στραβό μου, κοίταξε το ριζικό μου
  • Ο γιός του σιδερά, αργά ή γρήγορα θα καεί
  • Ό,τι γράφει δεν ξεγράφει
  • Ό,τι η μοίρα διορίσει δεν είν’ τρόπος να γυρίσει
  • Ό,τι μέλλει δεν ξεμέλλει
  • Όποιου του μέλλει να πνιγεί, ποτέ του δεν πεθαίνει
  • Οπού του μέλλει να πνιγεί, από πνιγμό πηγαίνει
  • Όπου φτωχός κι η μοίρα του
  • Ό,τι εγράφη δεν ξεγράφει
  • Ό,τι είναι γραμμένο στο μέτωπο, το μάτι θα το δει
  • Ό,τι είναι να γίνει δεν μπορεί παρά να γίνει
  • Πέτρος και Παύλος το ’πανε κι οι δώδεκα Αποστόλοι, τα γράφ’ η Μοίρα στο χαρτί, πελέκι δεν τα κόβει
  • Που γραψ’ ο Θεός ξεβράκωτο, ποτέ βρακί δε βάζει
  • Πρώτη η μοίρα του ανόητου, δεύτερη του παλαβού
  • Ό,τι γράφει η μοίρα μελανό, ο ήλιος δεν τ’ ασπρίζει
  • Ό,τι γράφει η μοίρα, δεν ξεγράφει η χείρα
  • Σαν θέλει η μοίρα μυλωνάς, γίνεται και δεσπότης
  • Στη θάλασσα πηγαίνουν τα ποτάμια κι οι άνθρωποι κατά τη μοίρα τους
  • Στραβά δόντια, ίσια μοίρα
  • Τα ’χει η μοίρα μου γραμμένα, δεν παρέρχεται κανένα
  • Τα όσα έχει η μοίρα στο χαρτί, πελέκι δεν τα κόβει
  • Το κισιμέτι δε βουλά, τ’ ασήμι δε σκουριαίνει, κι ό,τι ’ν’ απ’ το Θεό γραφτό, οπίσω δε γιαγέρνει
  • Του κακορίζικου η μοίρα, κακή βουλή του βάζει
  • Τσακίσου, καρύδι, να βρεις τη μοίρα σου
  • Βρέχει ο Θεός και φταίνε οι μήνες
  • Βρήκε στρωμένο τραπέζι
  • Βρήκε του πουλιού το γάλα
  • Γίδα που τρέχει στον γκρεμό, ποτέ δεν έχει σκοτωμό
  • Γλίτωσε από του χάρου τα δόντια
  • Γυναίκα και χειμωνιάτικο η τύχη το διαλέγει
  • Δεν έχει στον ήλιο μοίρα
  • Άν έχεις τύχη διάβαινε και ριζικό περπάθιε, κι αν είσαι κακορίζικο, κάτσε μην τυραννάσαι
  • Αν μ’ αγαπά η μάνα μου, της μοίρας μου έχω χάρη
  • Όποιου του μέλλει να πνιγεί, δεν πάει από κρεμάλα.
  • Ο Θεός άλλους έπλασε και άλλους έκλασε.
  • Κάθε ημέρα δεν είναι τ' Αϊ Γιαννιού.
  • Να 'χα πουτάνας ριζικό και ακαμάτρας μοίρα.
  • Στην τσακισμένη βάρκα κάθε άνεμος είναι φουρτούνα
  • Στον ατζαμή λαχαίνει το ζάρι
  • Της τύχης τα γραφόμενα κανείς δεν τα γνωρίζει, μόνον ο Παντοδύναμος, π’ αστράφτει και χιονίζει
  • Τι ωραία που χορεύει κανείς, όταν του τραγουδά η τύχη
  • Το γυαλί κι η τύχη εύκολα τσακίζονται
  • Φουρνίζει κεραμίδια και ξεφουρνίζει ψωμιά
  • Φτηνά τη γλύτωσες
  • Χαρά σ’ εκείνο το κακό, που θα ’ρθει μοναχό του
  • Χρυσάφι πιάνεις, χώμα γίνεται
  • Το καλό το σύκο το τρώει η κουρούνα.
  • Αυτός κοιμάται κι η τύχη του δουλεύει.
  • Όποια κι αν είναι η τύχη σου, δέξου την με γέλιο
  • Άλλα λέει ο Αρβανίτης κι άλλα λέει ο ταμπουράς του
  • Άλλα λογαριάζει κανείς κι άλλα τον βρίσκουνε
  • Άλλα πασχίζει ο άνθρωπος και άλλα φέρνει η μοίρα
  • Άλλοι κλαίνε κι άλλοι γελούν
  • Άλλοι πέφτουν κι άλλοι σηκώνονται
  • Αλλοί που το ’χει η κούτρα του να κατεβάζει ψείρες (Δηλαδή εκείνος που έχει γεννηθεί άτυχος, αδέξιος, ανίκανος, βγαίνει σε κάθε περίπτωση ζημιωμένος, λόγω της ατυχίας του, της αδεξιότητάς του ή της ανικανότητάς του)
  • Αν έχει μέρες της στεριάς, έχει και του πελάου
  • Αν έχεις τύχη διάβαινε και ριζικό περπάτει κι αν είσαι και κακότυχος στον τόσο σου σταμάτα
  • Αν σου τρέχει τρέχα, αλλιώς μην ξεποδαριάζεσαι
  • Απέκτησε σιτάρι και δεν έχει πού να το βάλει
  • Από τα σπάργανα ορφανή κι από στεφάνι χήρα
  • Ατυχία πάει να πνιγεί, στερεύουν τα πηγάδια
  • Αυτού που τρέχουν τ’ άλογα, τρέχουν και τα γαϊδούρια
  • Αφέντης μου είν’ ο ανήφορος, κακοστρατιά η κυρά μου
  • Εγώ κακά χερόβολα και σύ κακά δεμάτια
  • Εδώ σε θέλω κάβουρα, πώς τα πηδάς τα κάρβουνα
  • Είχε τύχη βουνό
  • Άλλοι σκάφτουν και τρυγούν κι άλλοι πίνουν και μεθούν
  • Άλλοι φταίνε κι άλλοι πεθαίνουν
  • Άλλος σκάφτει και κλαδεύει κι άλλος πίνει και μεθάει
  • Όσα πάνε-όσα έρθουνε
  • Άλλος τον λούζει κι άλλος τον χτενίζει
  • Αλλού φωτίζει κι αλλού κοστίζει
  • Εκεί που δεν είναι τα δόντια, λείπουν τα παξιμάδια
  • Έτρεχε να μη βραχεί κι έπεσε στο ποτάμι
  • Έχει ο καιρός γυρίσματα
  • Η μάνα γεννά κι η τύχη μοιράζει
  • Η τύχη πολύ συχνά δίνει καρύδια σ’ αυτούς που δεν έχουν πια δόντια
  • Ήθελε ο φτωχός να παντρευτεί και νύχτα δεν βρέθηκε
  • Ήτανε η τύχη του μες στο κούφιο το καρύδι
  • Θέλει ν’ ανθίσει το δεντρί, μα ο πάγος δεν τ’ αφήνει
  • Θέλησε ο Εβραίος να καβαλικέψει κι έλαχέ του Σάββατο
  • Και στη βρύση νερό δε βρίσκει
  • Και στη θάλασσα να πάει, κι εκείνη θα φυράνει
  • Και στην θάλασσα άμμο δε βρίσκεις
  • Καινούργια μέρα, καινούργια τύχη
  • Κάλιο οι καλορίζικοι, παρά οι αντρειωμένοι
  • Κάλλιο λίγο ριζικό, παρά περίσσια γνώση
  • Μην τηράς τα στραβά μου πόδια, αλλά την τύχη μου την ίσια
  • Καλό το σπίτι, μα στραβό το τζάκι
  • Κοιμήθηκε φτωχός και ξύπνησε πλούσιος
  • Κουβέντιαζε με την τύχη του
  • Η τύχη και το γυαλί δεν κρατάει πολύ
  • Κουλούρι μου όπου μέλλεσαι κι όχι όπου μελετάσαι
  • Μαζί με τα ξερά, καίγονται και τα χλωρά
  • Μην απελπίζεις άνθρωπο με τη δική σου γνώση, γιατί δεν ξέρει ο Θεός τι έχει να σου δώσει
  • Μια ζέστη, μια κρύο
  • Ο άτυχος πέφτει με τη ράχη και σπάζει τη μύτη του
  • Η τύχη ανταμώνει τους κοντούς, μ’ αυτοί δεν την τσακώνουν
  • Η τύχη ευνοεί τους γενναίους και τους τρελούς
  • Ο άτυχος, λέει, και στα ρόδα να πέσει, σπάζει τη μύτη του
  • Ό,τι έβρεξε, ας κατεβάσει
  • Οι ακαμάτρες κι οι τρελές, έχουν τις τύχες τις καλές
  • Όποιος γεννιέται μελανός, ποτέ του δεν ασπρίζει
  • Όποιος δε γελάσει το πρωί, ούτε το μεσημέρι γελάει
  • Όποιος έχει τύχη, γεννάνε και τα κοκόρια του
  • Όποιος πνίγεται στην πρώτη βουτηξιά, πάντα πνιγμένος θα ’ναι
  • Όπου έχει τύχη, γεννά κι ο πετεινός
  • Όπου πονεί το δόντι, εκεί χτυπά η γλώσσα
  • Όσα φέρνει η ώρα, δεν τα φέρνει ο χρόνος
  • Όταν αναποδογυρίσει το αμάξι, όλοι δίνουν συμβουλές
  • Όταν η τύχη δεν βοηθά, η γνώση δεν αξίζει
  • Όταν η τύχη σε βοηθά, η γνώση δεν αξίζει
  • Όταν πέσει το δέντρο, καθένας το κλαρίζει
  • Όταν το καράβι βουλιάζει, τα ποντίκια το εγκαταλείπουν
  • Πολλές φορές πάει η στάμνα για νερό, αλλά κάποτε θα σπάσει
  • Πού πας, κακή τύχη; Στου πολυτεχνίτη το σπίτι
  • Σαν δε σου τρέχει, καβαλάρη, τι χτυπάς το άλογο;
  • Σαν δεν έχεις μοίρα, τι ζητάς τη λύρα
  • Σαν δεν σου τρέχει, καβαλάρη, τι χτυπάς το άλογό σου;
  • Σαν σου ’ρθει ένα κακό, περίμενε και άλλο
  • Του τεμπέλη το καρβέλι είναι διπλό. (Πολλές φορές ο τεμπέλης έχει
    σπουδαία τύχη)
Παροιμίες για τον Γάμο
  • Γυναίκα και καρπούζι, η τύχη τα διαλέγει.
  • Ανύπαντρος σαν παντρευτεί δεν πρέπει να χορεύει, μόνο σακί στον ώμο του κριθάρι να μαζεύει.
  • Ανύπαντρος προξενητής για πάρτη του γυρεύει.
  • Σαν θέλει η νύφη κι ο γαμπρός, τύφλα να ’χει ο πεθερός.
  • Έκλασε η νύφη, σχόλασε ο γάμος.
  • Τραβάτε με κι ας κλαίω.
  • Η΄ μικρός – μικρός παντρέψου ή μικρός καλογερέψου.
  • Άμα δεν ταιριάζανε δε θα συμπεθεριάζανε.
  • Με το ζόρι παντρειά δε γίνεται.
  • Παπούτσι απ’ τον τόπο σου κι ας είναι μπαλωμένο.
  • Στο τέλος ξυρίζουν το γαμπρό.
  • Τους ακάλεστους (στο γάμο) τους μουτζουρώνουν.
  • Κουμπάρε τίμα τον παπά κι εσύ παπά έχε γνώση.
  • Κι η μικρή νύφη τούμπανα θέλει.
  • Σα λείπεις απ’ το γάμο σου, άλλος γλεντά τη νύφη.
  • Όλη η βδομάδα του γαμπρού και η Κυριακή της νύφης.
  • Γιος ο γαμπρός δε γίνεται κι η νύφη θυγατέρα.
  • Αγαπά ο κάπελας το μεθυσμένο, μα γαμπρό δεν τον κάν'.
  • Τη γυναίκα σου χτυπάς, το σπιτάκι σου χαλάς.
  • Ο γάμος προσδιάβαινε κι η γριά ξεροχτενιζόταν.
  • Από το γάμο έρχομαι και μα την πείνα που 'χω.
  • Η νύφη όντας θα γεννηθεί της πεθεράς θα μοιάσει.
Παροιμίες για την Φτώχεια
  • Βρακί δεν έχει ο κώλος μας, γαρίφαλο στ' αυτί μας.
  • Η φτήνια τρώει τον παρά.
  • Η φτώχεια θέλει καλοπέραση.
  • Η τεμπελιά είν' αδερφή της φτώχειας.
  • Η φτώχεια θέλει καλοπέραση κι πουτανιά φτιασίδι, το ψάρι θέλει υπομονή και το μουνί κυνήγι.
  • Ποτέ μη δώσεις στο φτωχό πόρτα και παραθύρι και πάπλωμα να σκεπαστεί, μη σηκωθεί και φύγει.
  • Τον μουρλό και το φτωχό ξένες έννοιες τον τρώνε.
  • Το φτωχό και το χωριάτη, ξένοι πόνοι τον γερνάνε.
  • Όπου φτωχός κι η μοίρα του.
  • Αργεί ο Θεός και σκάει ο φτωχός.
  • Του φτωχού το εύρημα, ή καρφί ή πέταλο.
  • Νηστεύει ο δούλος του Θεού, γιατί δεν έχει να φάει.
  • Ψωμί δεν έχουμε, τυρί ζητάμε.
  • Έχει ο σάκος άλευρα; Χριστός Ανέστη. Δεν έχει; θάνατον πατήσας.
  • Αν οι πλούσιοι μπορούσαν να προσλάβουν κάποιον να πεθάνει
  • Η φτώχεια φέρνει γκρίνια.
  • Φτωχό τ' αρνί, πλατιά ουρά.
  • Ζει με το φακόσπυρο 
  • Ας πηδάμε κι ας γελάμε για να λεν πως δεν πεινάμε.
  • Η τεμπελιά είν' αδερφή της φτώχειας.
  • Έκατσε η δουλειά στην πόρτα και κυνήγησε τη φτώχεια.
  • Η φτώχεια τέχνες μάθαινε κι' η αρχοντιά καμάρι.
  • Από το γάμο έρχομαι και μα την πείνα που 'χω.
  • Του φτωχού το εύρημα, ή καρφί ή πέταλο.
  • Η φτώχεια τέχνες μάθαινε κι' η αρχοντιά καμάρι.
  • Θέλεις το φτωχό να σκάσεις: Πες του λίρες να σ' αλλάξει.
  • Φτωχός άγιος, δοξολογία δεν έχει.
  • Όταν η φτώχεια μπαίνει απ` την πόρτα, ο έρωτας φεύγει απ` το παράθυρο
  • Το ψωμί της ξενιτιάς είναι πικρό
  • Ο Θεός φτωχούς κάνει, άμοιρους δεν κάνει. (Όλοι έχουν την τύχη
    τους)
  • Ο Θεός φτωχούς κάνει, άμοιρους δεν κάνει. (Όλοι έχουν την τύχη
    τους)
  • Για το τζάμπα χάνομαι για το βερεσέ πεθαίνω. 
Παροιμίες για την Πείνα
  • Η πείνα κάστρα πολεμά και κάστρα παραδίνει.
  • Του κυνηγού και του ψαρά το πιάτο,δέκα φορές είν' αδειανό και μια φορά γεμάτο.
  • Ο πεινασμένος γάιδαρος, ξυλιές δε λογαριάζει.
  • Ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται.
  • Φάτε μάτια ψάρια και κοιλιά περίδρομο.
  • Φάε κουμπάρε ελιές, καλό είν' και το χαβιάρι.
  • Ας με λένε Βοϊβοντίνα κι ας ψοφώ από την πείνα.
  • Νηστικό αρκούδι δε χορεύει.
  • Μία κοιλιά, καλή κοιλιά, κρατάει πέντε ημέρες.

 

 

 

Eγγραφείτε στο newsletter μας για να λαμβάνετε τις τελευταίες μας Καταχωρήσεις
(Email)